Skip to content
Advertisements

Τα επικίνδυνα μονοπάτια της ΙΚΕ

Εταιρείες του ενός Ευρώ

Στα μέσα του 2012 η Κυβέρνηση Παπαδήμου θεσμοθέτησε με το Ν. 4072/12 μια νέα εταιρική μορφή, την Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία. Τι είναι όμως το νέο αυτό φρούτο;

Η ΙΚΕ είναι στην ουσία μια ανώνυμη εταιρεία, η οποία μπορεί να ιδρυθεί με μετοχικό κεφάλαιο μόλις ενός Ευρώ. Κατά τα άλλα έχει τις ίδιες υποχρεώσεις με μια ΑΕ. Τηρεί τα βιβλία της σε διπλογραφικό σύστημα και δημοσιεύει ισολογισμούς. Τι σημαίνει όμως αυτή η επιλογή;

Το Ελληνικό δίκαιο, όπως και το δίκαιο των περισσότερων χωρών περιελάμβανε δύο βασικούς τύπους εταιρικών δομών. Τις εταιρείες απεριόριστης και τις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης.

Οι εταιρείες απεριόριστης ευθύνης είναι οι προσωπικές, οι ομόρρυθμες και οι ετερόρρυθμες. Το κοινό τους χαρακτηριστικό είναι ότι σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά, υπάρχει τουλάχιστον ένας άνθρωπος, ο οποίος ευθύνεται έναντι των πιστωτών, των εργαζομένων και των προμηθευτών της εταιρείας με την προσωπική του περιουσία. Το γεγονός αυτό, η προσωπική ευθύνη δηλαδή είναι μεγάλο ρίσκο για τον επιχειρηματία και μια σημαντική διασφάλιση για τους συναλλασσόμενους με την εταιρεία. Αυτή η προσωπική εγγύηση που δίνει ο επιχειρηματίας είναι τόσο σημαντική, που δεν απαιτούνται από την προσωπική εταιρεία μεγάλες διασφαλίσεις για να της δοθεί άδεια λειτουργίας.

Αντίθετα στις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, ΕΠΕ και ΑΕ, δεν υπάρχει προσωπική εγγύηση των μετόχων. Αν κάτι πάει στραβά, η ευθύνη των μετόχων σταματάει στο ποσό της συμμετοχής τους. Η περιορισμένη ευθύνη έκανε πολύ ευκολότερη την ανάληψη ρίσκου από την πλευρά του επιχειρηματία και έδωσε το έναυσμα, μαζί με άλλους παράγοντες,  για τη βιομηχανική επανάσταση. Η περιορισμένη ευθύνη είναι ένας παράγοντας βέβαια, ο οποίος εύλογα δημιουργεί δυσπιστία στους συναλλασσόμενους με μια νομική προσωπικότητα περιορισμένης ευθύνης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι τράπεζες είναι από τις τελευταίες εταιρείες που υιοθέτησαν την περιορισμένη ευθύνη. Οι τραπεζίτες στην αρχή εκτιμούσαν ότι η προσωπική τους εγγύηση ενέπνεε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους υποψηφίους καταθέτες. Ο πελάτης της τράπεζας ένιωθε ασφαλέστερος γνωρίζοντας ότι ο τραπεζίτης διακινδύνευε και τη δική του προσωπική περιουσία αν κάτι δεν πήγαινε καλά[1].

Η περιορισμένη ευθύνη σταδιακά βέβαια υιοθετήθηκε από ένα πολύ μεγάλο τμήμα του επιχειρηματικού κόσμου. Το κράτος από την πλευρά του επέβαλε σημαντικούς περιορισμούς στην λειτουργία των εταιρικών μορφών περιορισμένης ευθύνης για να αντισταθμίσει την απουσία της προσωπικής εγγύησης των ιδιοκτητών. Οι περιορισμοί αυτοί είναι δύο βασικών μορφών: α) περιορισμοί ελαχίστου κεφαλαίου β) περιορισμοί πληροφόρησης. Οι εταιρικές μορφές περιορισμένης ευθύνης πρέπει να έχουν από το νόμο ένα ελάχιστο ποσό μετοχικού κεφαλαίου[2] ενώ είναι υποχρεωμένες να κρατάνε τα βιβλία τους στο διπλογραφικό σύστημα (σε αντίθεση με τις προσωπικές εταιρείες που μπορούν να αρκεστούν σε βιβλία Β’ κατηγορίας[3]) και να δημοσιεύουν αποτελέσματα χρήσης και ισολογισμούς σε τακτά διαστήματα. Με αυτό τον τρόπο οι συναλλασσόμενοι μαζί τους μπορούν να γνωρίζουν βασικά μεγέθη της εταιρείες πριν επιλέξουν να ξεκινήσουν μια συναλλαγή μαζί τους.

Με την ΙΚΕ οι περιορισμοί στο μετοχικό κεφάλαιο αίρονται. Μένουν μόνο οι περιορισμοί της πληροφόρησης. Το επόμενο βήμα θα είναι οι προσωπικές εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, οι οποίες θεσμοθετήθηκαν για πρώτη φορά στο φορολογικό παράδεισο του Jersey και από εκεί και σε άλλες χώρες. Οι προσωπικές εταιρείες περιορισμένης ευθύνης είναι ο παράδεισος του επιχειρηματία. Περιορισμένη ευθύνη χωρίς υποχρεώσεις ελαχίστου κεφαλαίου και πληροφόρησης. Ο αντισυμβαλλόμενος μαζί τους δεν έχει καμία εξασφάλιση.

Τέτοιες μορφές οργάνωσης δε συμφέρουν κανέναν παρά μόνο τον επιχειρηματία. Καθιερώθηκαν πρώτα σε χώρες – παρίες, κατακτημένες εξ’ ολοκλήρου από το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Ακολούθησαν σταδιακά βέβαια εκβιαστικά και χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου φοβούμενες τη διαρροή των επιχειρήσεών τους προς τους φορολογικούς παραδείσους.

Η χώρα μας δεν είχε μπει ως τώρα σε αυτό το χορό. Η ΙΚΕ όμως, η οποία χαιρετίζεται μάλιστα από τα καθεστωτικά ΜΜΕ από δημοσιεύματα σαν αυτό, μας βάζει δυναμικά στην κούρσα προς τα κάτω. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ μάλιστα παρουσιάζουν σαν αρνητικά της ΙΚΕ υποχρεώσεις, όπως η τήρηση διπλογραφικού, η δημοσίευση ισολογισμών και η μεγαλύτερη φορολόγηση στα μικρά κέρδη σε σχέση με τις ΟΕ και ΕΕ, προλειαίνοντας το δρόμο προς την άρση αυτών των «δυσχερειών» και τη θεσμοθέτηση προσωπικών εταιρειών περιορισμένης ευθύνης.


[1] Όσο και αν μας φαίνεται παράξενο υπάρχουν ακόμα κι σήμερα εξειδικευμένα τραπεζικά ιδρύματα, τα οποία λειτουργούν ως εταιρικές μορφές Απεριόριστης ευθύνης.

[2] Αργότερα, με τον Ν. 4156/13, καταργήθηκε και το ελάχιστο κεφάλαιο για τις ΕΠΕ

[3] Εσόδων –εξόδων

Advertisements
16 Σχόλια Post a comment
  1. ενδιαφέρον! μπράβο σας για την λιτή αλλά περιεκτική διατύπωση!

    Φεβρουαρίου 17, 2014
  2. Ανώνυμος #

    Η υπερβολή στο μεγαλείο της !!! Μπράβο… άξιος

    Φεβρουαρίου 22, 2014
  3. Γιώργος #

    Ξεχνάτε να αναφέρετε οτι κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να έχει συναλλαγές με κανέναν. Υπάρχει ελευθερία επιλογής. Αν κάποιου δε του αρέσουν οι ΙΚΕ ή οι ΕΠΕ επειδή δεν έχουν κεφάλαιο, ας κάνει συναλλαγές με προσωπικές(!) ή ανώνυμες.

    Ιανουαρίου 21, 2015
  4. G.V #

    Σωστός Γιώργος.
    Απο την άλλη όμως, να πούμε και ότι το «ελαφρύ καθεστώς» που περιβάλει τις ΙΚΕ αξιολογείται και αντίστοιχα αρνητικά απο τις τράπεζες και τα πιστωτικά ιδρύματα. Με λίγα λόγια δάνειο η τράπεζα δεν δίνει σε ΙΚΕ εκτός και αν υπάρχουν τα λεφτά μέσα (και εκεί θα μου πεις τι να το κάνω το δάνειο).

    Επίσης, για τον απλό καταναλωτή δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος. Δίνεις Χ ευρώ και παίρνεις το Ψ προιόν.
    Κάποιος κίνδυνος υπάρχει ίσως στις συναλλαγές της ΙΚΕ με άλλες εταιρίες (προμηθευτές κτλ) άλλα και σε αυτή την περίπτωση κόβουν την «πίστωση» και έτσι ο έχων ΙΚΕ είναι και πάλι με την πλάτη στο τοίχο.

    Σίγουρα οι ΙΚΕ δεν μπορούν να δανείζονται όπως άλλες εταιρείες μπορούν να κάνουν μόνο και μόνο επειδή έχουν «κούτελο».

    Το πνεύμα της ΙΚΕ είναι ότι το όποιο κεφάλαιο έχεις , όσο μικρό και αν είναι, θα το διαθέσεις όταν απαιτείται για να αγοράσεις πχ το Χ προιόν απο τον προμηθευτή.

    Απρίλιος 1, 2015
  5. sakis #

    Αν μια εταιρεία ΙΚΕ πάρει μέρος σε ένα διαγωνισμό δημοσίου πχ για μίσθωση ακινήτου και κερδίσει τον διαγωνισμό αλλά δεν πληρώνει τα μισθώματα και βαρέσει μετά κανόνι…το δημόσιο
    πως μπορεί να αποζημιωθεί και από ποιόν;

    Απρίλιος 17, 2015
    • Το δημόσιο κρατάει την εγγυητική επιστολή του και κάνει έξωση εγκαίρως στον ενοικιαστή, αφού τον κυρήξει έκπτωτο λόγω μη καταβολής του τιμήματος

      Απρίλιος 17, 2015
  6. xrysa #

    Καλησπέρα μια ερώτηση θα ήθελα να κάνω, αν σημειωθεί στο καταστατικό της ικε επιχειρησης οτι ο τάδε έταιρος δεν επωμίζεται τις ευθύνες στις ζημίες της επιχείρησης κ υπογραφεί απο όλους ειναι νόμιμο? θα ισχ’υει? πρόκειται για προσωπική υπόθεση που ουσιαστικα με βάζουν με 10 % ποσοστό γιατι θέλουν απλά το πτυχίο μου… με συμφέρει ή δεν ειναι αξιόπιστο? μου είπαν οτι ευθυνες εχει μονο ο διαχειριστής αλλα δεν διαβάζω κατι τέτοιο στο καταστατικό που δώσαν να υπογράψω….. και για να φύγω στο μέλλον με απόφαση δικαστηρίου?ευχαριστώ εκ των προτέρων!

    Μαΐου 27, 2015
  7. maria #

    καλησπέρα σας, ήθελα να ρωτήσω: κάποιος που έχει ατομική επιχείρηση μπορεί να δημιουργήσει και μία ΙΚΕ με άλλη έδρα? και αν ναι ποιοι είναι οι τυχόν κύνδινοι? Σας ευχαριστώ.

    Ιουλίου 11, 2016
    • Μπορεί βεβαίως και δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος κίνδυνος. Αυτά βέβαια καλύτερα να τα συζητήσει κάποιος με ένα λογιστή για να ξεκαθαρίσει ποιος θα είναι ο διαχειριστής, ποιος θα πληρώνει ασφαλιστικές εισφορές, ποιό θα είναι το κεφάλαιο κλπ.

      Ιουλίου 12, 2016
  8. Γιάννης Β. #

    Καλησπέρα σας,

    Ως στέλεχος σε τουριστική επιχείρηση θέλω να ρωτήσω το εξής που μου έχει κάνει εντύπωση: η επιχείρηση αυτή έχει πολλά χρέη προς το Δημόσιο. Προφανώς, μην μπορώντας να λειτουργήσει εύρυθμα (ή από σκοπιμότητα) έδωσε την λειτουργία της σε μια ΙΚΕ με μηδενικό κεφάλαιο και άλλους μετόχους (αν και υπάρχουν συγκοινωνούντα δοχεία μεταξύ των δύο εταιρειών) παίρνοντας από αυτήν ενοίκιο. Μάλιστα, υπάρχουν υπάλληλοι που απορροφήθηκαν από την πρώτη εταιρεία λειτουργίας της επιχείρησης.
    Από όσο γνωρίζω, προσάγεται η ΙΚΕ σε δίκη καθώς δεν έχει πληρώσει τις ασφαλιστικές εισφορές του 2015.

    Ερώτηση:
    1. Aν κηρύξει πτώχευση η ΙΚΕ ή λυθεί καθώς δεν κατάφερε να συγκεντρώσει το απαιτούμενο κεφάλαιο για να πληρώσει τις εισφορές της μπορεί το δημόσιο να στραφεί εναντίον της προσωπικής περιουσίας των μετόχων της αφού δεν θα ικανοποιηθεί από το ταμείο της ΙΚΕ;
    2. Αν το Δημόσιο βρεθεί ζημιωμένο, δεν είναι μία καταφανής περίπτωση απάτης η περίπτωση που περιέγραψα παραπάνω; Δεν θυμίζει τις διαδοχικές πτωχευμένες εταιρείες ίδιου επιχειρηματία με διαφορετικά πρόσωπα ως διευθύνοντες σύμβουλοι:

    Οκτώβριος 26, 2016
    • Είναι μια καταφανής περίπτωση απάτης στα σίγουρα. Αυτό που έχει αλλάξει από την εποχή που γράφτηκε το άρθρο είναι η θεσμοθέτηση ευθυνών του ορισμένου διαχειριστή της ΙΚΕ, ο οποίος νομίζω ευθύνεται και με την προσωπική του περιουσία. Το κόλπο λοιπόν είναι να οριστεί διαχειριστής κάποιος που δεν έχει περιουσία.
      (Η κλασική περίπτωση που συναντάται στη χώρα είναι του πτωχευμένου επιχειρηματία που τα έγραψε όλα στη γυναίκα του και ακολούθως χώρισε, ενώ συνεχίζουν να ζούνε μαζί)

      Οκτώβριος 27, 2016
      • Γιάννης Β. #

        Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο διαχειριστής έχει κάποια περιουσία, όπως και οι μέτοχοι. Αλλά η περιουσία του διαχειριστή από όσο γνωρίζω έχει βάρη. Η θεσμοθέτηση ευθυνών ισχύει στην περίπτωση εδώ καθώς η ΙΚΕ δημιουργήθηκε το 2014;
        Αυτό όλο το θέμα, πιστεύετε ότι μπορεί κανείς να το καταγγείλει (και που);

        Οκτώβριος 27, 2016
  9. Panos #

    Μπορεί υπάλληλος σε ανώνυμη εταιρεία να συμμετέχει και σε ΙΚΕ?
    Τι πρέπει να γίνει ασφαλιστικά και ποιες ειναι οι ευθύνες ?

    Νοέμβριος 5, 2016
    • Σίγουρα μπορεί και 99% μπορεί να είναι και διαχειριστής. Για τις ασφαλιστικές του υποχρεώσεις καλύτερα να απικοινωνίσετε με τον ΟΑΕ. Παλιά έδιναν απαλλαγή και δε χρειαζόταν ασφάλιση. Με το νέο ασφαλιστικό δε γνωρίζω …

      Νοέμβριος 7, 2016
  10. maria #

    Καλημέρα,
    Είμαι μέτοχος σε ΙΚΕ με ποσοστό 20%. Ο λόγος που μπήκα είναι η συνάφεια πτυχίου. Θα μπορούσατε να με ενημερώσετε για τις ευθύνες απένταντι στο δημόσιο σε περίπτωση χρέων;Έχω την εντύπωση ότι η νομοθεσία δεν είναι ρητή πάνω σε αυτό το θέμα.Πόσο εύκολο είναι να φύγω από την εταιρία αυτή; Σε περίπτωση κακής διαχείρησης από το διαχειρηστή τι θα προτείνατε να κάνω;
    Ευχαριστώ

    Μαΐου 10, 2017
    • Από όσο γνωρίζω μόνο ο διαχειριστής ευθύνεται εις ολόκληρο. Αν είστε μέτοχος μπορείτε να πουλήσετε τη συμμετοχή σας, αν φυσικά βρεθεί κάποιος που να θέλει να την αποκτήσει … Όσο για τον έλεγχο της διαχείρισης, θα πρέπει να καταφύγετε στο καταστατικό της εταιρείας. Ρίξτε και μια ματιά και στον 4072/12 μήπως και ξεθάψετε τίποτε …

      Μαΐου 10, 2017

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: