Skip to content
Advertisements

Η απειλή της ρευστότητας και το coercive deficiency του κ. Βαρουφάκη

Οι εξελίξεις για στη διαπραγμάτευση της κυβέρνησης με τους εταίρους για το θέμα του χρέους και τη συνέχιση της λιτότητας είναι καταιγιστικές. Το βράδυ της 04 Φεβρουαρίου η ΕΚΤ σε μια αναμενόμενη κίνηση αποφάσισε ότι τα ελληνικά κρατικά ομόλογα δε θα γίνονται πλέον αποδεκτά ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες. Η απόφαση αυτή λήφθηκε αργά το βράδυ, μετά τη συνάντηση του Γιάνη Βαρουφάκη με τον Μάριο Ντράκι και μια μέρα πριν από τη συνάντηση με τον κ. Σόιμπλε.

Η κίνηση αυτή ξένισε σε πολλούς και πολλοί μίλησαν για εκβιασμό της ΕΚΤ προς την Ελληνική κυβέρνηση. Το μήνυμα φάνταζε ξεκάθαρο: «Συμμορφωθείτε με τους κανόνες, γιατί μπορεί να μην έχετε μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες για το κράτος σας, αλλά οι τράπεζές σας κρέμονται από μια κλωστή και εμείς κρατάμε το ψαλίδι». Ο κ. Ντράκι φάνηκε σα μια μαριονέτα του Βερολίνου και η ανεξαρτησία της ΕΚΤ είχε πάει περίπατο.

Η εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών βέβαια από αυτού του τύπου τη ρευστότητα δεν είναι πολύ μεγάλη. Τα ομόλογα που τους έχουν μείνει μετά το κούρεμα δεν είναι πολλά και διατηρούν τη δυνατότητα να τα καταθέτουν στην ΤτΕ για να επωφελούνται της ρευστότητας που παρέχει ο ELA. Είναι λίγο ακριβότερη βέβαια με επιτόκιο στο 1,55%, αντί για 0,05%, αλλά θα αποτελέσει ένα αναγκαίο κακό. Το μεγαλύτερο τμήμα του χαρτοφυλακίου χρεογράφων τους αποτελείται από ομόλογα του EFSF, τα οποία και δεν επηρεάζονται από αυτή την απόφαση. Η κίνηση λοιπόν ήταν συμβολική, πλην όμως το μήνυμα ξεκάθαρο. Κανένας δε διασφαλίζει ότι στην επόμενη συνέλευσή του το εποπτικό συμβούλιο δε θα αποκόψει τις ελληνικές τράπεζες και από τον ELA. Αυτό στην ουσία θα θέσει την Ελλάδα εκτός ευρώ, όπως είναι αυτή τη στιγμή η Κύπρος.

Ας βάλουμε όμως τα πράγματα σε μια διαφορετική προοπτική. Η απειλή της ρευστότητας ήταν αναμενόμενη. Ο κ. Βαρουφάκης την είχε προβλέψει από τον Ιούνιο και την περίμενε. Προσέξτε την ημερομηνία στο παρακάτω tweet

Υπάρχουν κείμενά του σε ανάλογο ύφος που τονίζουν ότι η Ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να είναι έτοιμη να μην υποκύψει στον εκβιασμό. Με άλλα λόγια δεν ήταν απροετοίμαστος.

Η στάση αυτή της ΕΚΤ αναδεικνύει ένα παράδοξο. Το παράδοξο αυτό είναι η συμμετοχή της ΕΚΤ στην τρόικα. Εφ’ όσον παραδεχτούμε ότι η τρόικα συγκροτήθηκε καλώς για την παρακολούθηση του προγράμματος το 2010, γιατί συμμετείχε σε αυτήν και η ΕΚΤ; Το ΔΝΤ παρείχε ένα μέρος του δανεικού κεφαλαίου. Η ευρωπαϊκή επιτροπή παρείχε το μεγαλύτερο τμήμα της χρηματοδότησης. Η ΕΚΤ, η οποία είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός που ασκεί νομισματική πολιτική τι δουλειά είχε στην τρόικα; Θα πει κανείς ότι είχε στην κατοχή της ελληνικά ομόλογα. Αυτό όμως δε σημαίνει τίποτε. Με την ίδια λογική θα έπρεπε να είναι μέλος της τρόικα και ο Τσαρλς Νταλάρα (εκπρόσωπος των ιδιωτών δανειστών για όποιον δε τον θυμάται), ή ακόμα και ο πρόεδρος του συλλόγου Ελλήνων ομολογιούχων ή ένας εκπρόσωπος των ελληνικών τραπεζών ή των ασφαλιστικών ταμείων που κατείχαν ομόλογα.

Τα δάνεια του μνημονίου δόθηκαν με πολιτικά κριτήρια και η τρόικα καλώς ή κακώς (κακώς κατά τη γνώμη μου) ήταν ένας πολιτικός σχηματισμός. Μία ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα δεν έχει καμία θέση σε ένα τέτοιο σχηματισμό. Δε μπορεί να ασκείται πίεση στις ελληνικές τράπεζες, τις οποίες όλοι θέλουν ιδιωτικές και ανεξάρτητες για ένα ομόλογο του ελληνικού δημοσίου. Αυτή την αντίφαση την έχουν συνειδητοποιήσει πλέον στην ΕΚΤ και για αυτό σκέφτονται τώρα την αποχώρησή τους.

Ο κ. Βαρουφάκης δεν εξεπλάγη λοιπόν από την απειλή της διακοπής ρευστότητας από την ΕΚΤ, ίσως μάλιστα να την επιδίωξε στη συνάντησή του με τον κ. Ντράκι. Η Ελλάδα σε αυτή τη διαπραγμάτευση είναι το αδύναμο μέρος και ο κ. Βαρουφάκης ακολουθεί τη στρατηγική του coercive deficiency[1]. Το αδύναμο μέρος προσπαθεί να χειροτερεύσει τη θέση του ασκώντας έτσι πίεση στη Γερμανία να δώσει λύση στο πρόβλημά της. Ο κ. Βαρουφάκης διαλαλεί παντού, σε αντίθεση με τον κ. Παπανδρέου, ότι το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι πρόβλημα προσωρινό ρευστότητας, αλλά βιωσιμότητας και η λύση δε μπορεί να είναι ένα νέο δάνειο ή ένα νέο πρόγραμμα χωρίς μια διευθέτηση του θέματος του χρέους. Η ανακοίνωση της ΕΚΤ πιστοποιεί τα λεγόμενα του κ. Βαρουφάκη. Δε μπορεί τα Ελληνικά ομόλογα να γίνονται δεκτά για παροχή ρευστότητας, όταν το χρέος της χώρας δεν είναι βιώσιμο.

Ο κ. Βαρουφάκης κάνει κινήσεις για να αναδείξει το ελληνικό πρόβλημα. Δεν προσπαθεί να το κρύψει κάτω από το χαλί, όπως προηγούμενοι υπουργοί οικονομικών, οι οποίοι δεν αμφισβητούσαν δημοσίως τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Κανείς δε μπορεί να ξεχάσει τον κ. Βενιζέλο, ο οποίος και ακόμα και λίγες μέρες πριν το PSI διακήρυττε ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο και δε χρειάζεται κούρεμα.

Κανένας δεν ξέρει αν αυτή η στρατηγική αποδώσει. Η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι το αδύναμο μέρος και αν υπήρχαν μαγικές λύσεις και σίγουρες στρατηγικές για τους αδυνάτους οι Γολιάθ δε θα κέρδιζαν ποτέ τις μάχες. Εκεί που ποντάρει ο κ. Βαρουφάκης είναι ότι η ΕΚΤ και το Βερολίνο δε θα τολμήσουν να χρεοκοπήσουν τις Ελληνικές τράπεζες, εξωθώντας την Ελλάδα εκτός Ευρώ. Το συστημικό σοκ θα ήταν τεράστιο. Η Ελλάδα του 2015 δεν είναι Κύπρος του 2013. Η ΕΚΤ έχει αναλάβει την εποπτεία των τραπεζών ακριβώς για να αποτρέψει μια νέα Κύπρο. Αν υπό την επίβλεψη της ΕΚΤ και με τις ελληνικές τράπεζες να έχουν περάσει τα stree tests αυτές βρεθούν ξαφνικά χρεοκοπημένες, πολλοί αξιωματούχοι στη Φρανκφούρτη θα έρθουν σε πολύ δύσκολη θέση. Η αποστολή της ΕΚΤ είναι η διαφύλαξη του ευρώ και όχι η απώλεια μελλών.

Δεν είναι απρόοπτη λοιπόν η απόφαση της ΕΚΤ. Ίσως και να είναι καλοδεχούμενη από τον κ. Βαρουφάκη. Το να ισχυριστούμε ότι ο κ. Ντράκι και το εποπτικό συμβούλιο της ΕΚΤ συνεργάζεται με τον κ. Βαρουφάκη για να αναγκάσει τη Γερμανία να αντιμετωπίσει το πρόβλημα και να μη το σπρώξει πάλι κάτω από το χαλί, όπως υπονοεί η ανακοίνωση του Υπουργίου Οικονομικών, ίσως να είναι λίγο τραβηγμένο, δεν είναι όμως τελείως παράλογο. Ο κ. Ντράκι, έχει πολλές φορές εκφράσει την αντίθεσή του στην αέναη λιτότητα που ευαγγελίζεται η Γερμανία και ίσως με αφορμή την Ελλάδα να ελπίζει να καταφέρει να περάσει κάποιες από τις απόψεις του. Η κίνηση αυτή πάντως βολεύει την Ελλάδα γιατί επισπεύδει τη συζήτηση τη στιγμή που η καγκελαρία επιδίωκε να παίξει καθυστέρηση για να εξαντλήσει οικονομικά τη χώρα και να χαθεί το momentum που έχει συσσωρεύει η ελληνική πλευρά.

Η ελπίδα μας είναι η Ελληνική πλευρά, η οποία έχει την αμέριστη συμπαράσταση της πλειοψηφίας των διεθνούς κύρους οικονομικών αναλυτών και ακόμα και του Αμερικάνου προέδρου, θα μπορέσει να περάσει αρκετές από τις θέσεις της. Αυτό που θα πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι η ενδεχόμενη επιτυχία της Ελληνικής κυβέρνησης δε θα σημαίνει επιστροφή στο 2009. Ο κ. Βαρουφάκης δεν έχει υποσχεθεί αυξήσεις, ούτε ζητάει τη δυνατότητα να προβεί σε παροχές στο εσωτερικό. Αντίθετα έχει υποσχεθεί δάκρυα και αίμα … Από το με ένα νόμο και ένα άρθρο έχουμε περάσει στο 67% ..

Έμπνευση για το παραπάνω άρθρο αποτέλεσε η τοποθέτηση της Frances Coppola

What on earth is the ECB up to?

http://coppolacomment.blogspot.co.uk/2015/02/what-on-earth-is-ecb-up-to.html

[1] Η στρατηγική πρωτομελετήθηκε σε διάφορα τμήματα της αμερικάνικης κυβέρνησης, τα οποία αναλάμβαναν υποχρεώσεις – δαπάνες, χωρίς να έχουν τα απαραίτητα κονδύλια, ελπίζοντας ότι η κεντρική κυβέρνηση δε θα είχε άλλη επιλογή από το να τους καλύψει. Ο όρος αργότερα γενικεύτηκε σε περιπτώσεις που το αδύναμο μέρος σκόπιμα επιδεινώνει τη θέση του σα διαπραγματευτικό χαρτί, έτσι ώστε να αναγκάσει το δυνατό μέρος να υποχωρήσει από τις θέσεις του.

Advertisements
One Comment Post a comment
  1. Χρήστος #

    Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επίσης να έχει και την αμέριστη συμπαράσταση όλων των ελλήνων. Να επικρατήσει ψυχραιμία, να μην γίνουν αναλήψεις ή μεταφορές εκτός τραπεζικού μας συστήματος.
    Περισσότερα για την τακτική που ακολουθείτε θα φανούν από τις προγραμματικές. Αν είναι εκτός πραγματικότητας, μπλέξαμε άσχημα. Οι διαρθρωτικές αλλαγές είναι απαραίτητες και νομίζω συμφωνούμε όλοι.
    Δεν ψήφισα, ούτε συμφωνώ με τις θέσεις του συριζα. Στηρίζω την προσπάθεια γιατι είναι προς όφελος του λαού μας.

    Φεβρουαρίου 8, 2015

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: