Skip to content
Advertisements

10. Καταστροφή του χρήματος

Pneumatic Drill του Αθανάσιου Μάρκου

Περιγράψαμε σε προηγούμενη ενότητα πως το τραπεζικό σύστημα «δημιουργεί» χρήμα από το πουθενά μέσω του δανεισμού. Συμβαίνει όμως και το αντίστροφο. Όταν αποπληρώνονται δάνεια «καταστρέφεται» χρήμα. Αυτή είναι μια έννοια που δυσκολευόμαστε να την κατανοήσουμε επειδή αντιτίθεται σε όλα τα ένστικτά μας και τα ερεθίσματα που έχουμε από την εμπειρία μας. Η ίδια οικονομική συμπεριφορά όμως μπορεί να έχει τελείως διαφορετικές επιπτώσεις σε μικροοικονομικό και μακροοικονομικό επίπεδο. Αυτό που είναι επωφελές για κάθε ένα νοικοκυριό ή επιχείρηση από μόνη της, παύει να είναι επωφελές αν εφαρμοστεί από το σύνολο των νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Μειώνεται όμως η ποσότητα του χρήματος στην οικονομία με την αποπληρωμή των δανείων; Ακούγεται λίγο παράδοξο όμως είναι πραγματικότητα. Για να το συνειδητοποιήσουμε θα πρέπει να κατανοήσουμε σε βάθος τι είναι χρήμα.

Τα μετρητά που διαθέτει η τράπεζα δεν αποτελούν χρήμα σύμφωνα με τον ορισμό που δώσαμε στο δεύτερο άρθρο μας. Στο απόθεμα χρήματος προσμετρούνται μόνο τα κέρματα και τα τραπεζογραμμάτια που βρίσκονται σε κυκλοφορία καθώς και οι καταθέσεις που μπορούν να αποσυρθούν ανά πάσα στιγμή. Στην παραπάνω περίπτωση χρήμα αποτελούν οι καταθέσεις του πελάτη. Με την αποδοχή της κατάθεσης από την τράπεζα απλώς μεταβλήθηκε η μορφή του χρήματος από μετρητά σε καταθέσεις. Τα μετρητά που μένουν στο ταμείο της τράπεζας δεν αποτελούν χρήμα, για τον απλό λόγο ότι δεν βρίσκονται σε κυκλοφορία.

Όταν η τράπεζα τα επαναφέρει στην κυκλοφορία χορηγώντας ένα δάνειο η τράπεζα αυξάνει τα αποθέματα χρήματος στην οικονομία, δημιουργώντας νέο χρήμα, όπως περιγράψαμε στο δεύτερο άρθρο μας.

Τι συμβαίνει όμως όταν το δάνειο αποπληρώνεται; Χρήμα που βρίσκεται σε κυκλοφορία δίνεται στην τράπεζα για την αποπληρωμή του δανείου και αποσύρεται. Μειώνεται έτσι η ποσότητα χρήματος στην οικονομία, μιας και τα αποθεματικά της τράπεζας δεν αποτελούν χρήμα.

Αν δε χορηγούνται συνεχώς νέα δάνεια μεγαλύτερα από αυτά που αποπληρώνονται η ποσότητα χρήματος στην οικονομία θα μειώνεται με καταστροφικές συνέπειες για το ευρύ κοινό. Σε περιόδους αβεβαιότητας, όταν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις συμμαζεύουν τα οικονομικά τους ανοίγματα και αποπληρώνουν τα δάνειά τους χωρίς να ρισκάρουν νέο δανεισμό το χρήμα μειώνεται δραματικά. Τέτοιες συνθήκες επικράτησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και οδήγησαν στη χρηματοοικονομική κρίση του 1929.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: